Reviewing Filipino books, exactly 500 words at a time

Kunwari hindi natin alam na may naunang libro na Crowns and Oranges. Kunwari ang lahat ay nagmula lamang sa imahinasyon at astig na panulat ni Adam David. Kunwari sa susunod na araw na ang eleksyon at ang mga balita ng patayan ay gawa-gawa lamang ng mga tsismoso. Kunwari payapa ang mundo at walang taong nagugutom.

Masarap isipin ngunit mahirap magkunwari. Ang totoo, umiral (at umiiral) ang Crows and Rages bilang malikhaing kritisismo sa orihinal na antolohiya ng mga tulang Ingles ng mga kabataang makata na inilathala ng Anvil. Natatangi ito, naiiba, lalo’t para sa ating nahirati o nabwisit sa dating maangas na pagrerebyu ni Adam sa Free Press.

Narito pa rin ang angas ni Adam, lamang, nakalilikha ng ilusyon ng tamis ang kanyang paglikha ng bagong mga tula mula sa guho ng sinundang antolohiya. Kung tutuusin, higit na mabangis si Adam sa Crows and Rages dahil ang pagbura sa piling bahagi ng bawat tula ay marahas na tugon sa dinanas na pagbabasa sa mga orihinal na akda. Itong akto ng pagbura ay akto ng pagkitil sa salita, ng paglalaho ng teksto mula sa pahina. Gamit ang isang sipi mula kay Ann Lauterbach, binibigyang-lisensya niya ang paggamit ng ganitong dahas upang palitawin ang ipinapalagay ay nawawalang tula sa bawat pahina.

Ilusyonadong pagtatakip-bukas o pagkukunwari na lamang, kung gayon, ang isiping isang simpleng eksperimento sa pagsusulat, inosente’t walang isinasaalang-alang, sa tipikal na paraang Adam David (“I am jerking off without hesitation”), ang Crows and Rages. Ngunit mali ring isipin na sa paglalabas ng publikasyong ito, wala ni isang tula sa naunang antolohiya na naibigan si Adam. Sa muling pagsulat ng buong libro, ang kabuuan ng libro ang isinasalang niya sa kritisismo, o interogasyon, at hindi ang mga partikular na tulang nilalaman nito.

Sa isang diskusyon online, sinabi ni Adam na nakukulangan siya sa Crowns and Oranges. Kung ano ito, siya lamang ang nakakaalam. Maaaring isang gabi ay nagising siya’t biglang nagwika: “Lets/ find the bodies of those/ I have loved.” Kaya marahil kalahati ng kanyang koleksyon ay tumutukoy sa ideya ng katawan o may tuwirang pagtukoy sa katawan/bahagi ng katawan. O sa isang uri ng katawan ng tao (ng babae) na nakapagluluwal ng salita (“it was this that made me hard: the folds of her clothes, her/ body”).

Kakatwa ngunit nakalulugod isipin na tila itong pagpapalitaw sa katawan ng musa mula sa kabuuan ng mga salita, itong pagbibigay-laman sa hindi agad nakikita, sa bago’t inaasahang mas mainam na koleksyon ng tula, ay nakaiiral lamang sa pamamagitan ng sakripisyo ng pagputol/pagwaksi sa ilang nilalaman, kundi man ang halos kabuuan, ng bawat tula. Sa tulang “Residence”, ani Adam:

……………..We sought to recreate what we had
……………..read: improve the pages, cram with
……………..promise, polish the graceful curve of
……………..normalcy, sharp enough to slice away
……………..hearts, regrets, worry, loss, the wicked
……………..world where I truly live, this body a
……………..Constant map to bring us closer, no
……………..walls, finally home.

Posibleng nagbubulag-bulagan pa rin tayo sa ating pagbabasa ngunit salamat at malinaw itong mga mata ni Adam.